Jednym z mechanizmów chroniących pracownika w sytuacji doznania urazu i trwałej lub tymczasowej niezdolności do pracy jest ubezpieczenie wypadkowe. Aby z niego skorzystać należy opłacać składkę wypadkową. Ile wynosi, co daje, kto ją płaci?

Ubezpieczenie wypadkowe – co to jest?

Ubezpieczenie wypadkowe pracownika to jedna ze składek w naszym systemie ubezpieczeń. Dzięki niemu pracownik chroniony jest w sytuacji, gdy z przyczyn niezależnych od niego nie może pracować. Ubezpieczenie to obejmuje wszystkie zdarzenia, które uznane zostały za wypadek przy pracy oraz chorobę zawodową. Na tej podstawie mogą być pracownikowi wypłacane różnego typu świadczenia, w zależności od stanu zdrowia i sytuacji. Jednym z nich jest zasiłek chorobowy wypłacany w wysokości 100% średniej pensji z 12 miesięcy. W razie niezdolności do pracy pracownikowi przysługuje świadczenie rehabilitacyjne (o ile ma on perspektywę powrotu do pracy), ale nie na dłużej jednak niż 12 miesięcy. Po wypadku często dochodzi do uszczerbku na zdrowiu. Lekarz orzecznik ZUS ocenia jego stopień w procentach i na tej podstawie ZUS wypłaca jednorazowe odszkodowanie. Od 1 kwietnia 2018 roku do 31 marca 2019 roku za każdy procent uszczerbku stawka wypadkowego odszkodowania wynosi 854 zł. Z kolei renta wypadkowa przyznana zostaje, gdy w wyniku wypadku niemożliwa jest dalsza praca zawodowa.

Kto płaci ubezpieczenie wypadkowe?

Ubezpieczenie wypadkowe ZUS w całości jest obowiązkiem pracodawcy. Jest to jedyny rodzaj składki, który nie obciąża pracownika. Składki pracodawcy są podstawą do późniejszego wypłacenia świadczeń należnych pracownikowi w razie wypadku. Oczywiście muszą wcześniej zostać spełnione wszelkie warunki formalne czyli przeprowadzone postępowanie powypadkowe oraz uzupełniona potrzebna dokumentacja. Ubezpieczenie wypadkowe przedsiębiorcy ustala się na podstawie złożonych przez niego do ZUS-u druków ZUS IWA, które są podstawową informacją zawierającą dane do ustalenia wysokości składki ubezpieczenia.

Kto płaci pracownikowi w razie wypadku? To zależy od sytuacji, stanu zdrowia i rodzaju świadczenia, które należy się poszkodowanemu. Od pierwszego dnia po wypadku w pracy zasiłek chorobowy i świadczenie rehabilitacyjne gwarantuje osobie przebywającej na zwolnieniu lekarskim fundusz wypadkowy ZUS w przypadku firmy zatrudniającej mniej niż 20 osób. Jeśli mamy do czynienia z większym zakładem pracy, który zgłosił do ubezpieczenia ponad 20 pracowników, jest on zobowiązany do wypłaty świadczenia. Z kolei gdy mowa o jednorazowym odszkodowaniu, ZUS dokonuje  jego wypłaty z urzędu w terminie 30 dni od dnia wydania decyzji.

Ile wynosi składka na ubezpieczenie wypadkowe?

Podstawa ubezpieczenia wypadkowego obliczona zostaje na podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. W przepisach regulujących system ubezpieczeń wysokość składki wypadkowej ustalana jest na cały rok składkowy, który trwa od 1 kwietnia do 31 marca następnego roku. Obecnie, czyli od 1 kwietnia 2018 do 31 marca 2019 roku, nastąpiła zmiana składki wypadkowej. Poprzednia wysokość stopy procentowej wynosiła 1,80%, a teraz spadła do 1,67% w przypadku przedsiębiorstw zatrudniających do 9 osób.

Jak to się oblicza w praktyce? Otóż ustalenie składki wypadkowej zależy od rodzaju przedsiębiorstwa, którego dotyczy, czyli jest określona dla danej grupy działalności. Najwyższa stopa procentowa dotyczy górnictwa i gazownictwa i wynosi 3,33%. To na jej podstawie obliczona zostaje składka wypadkowa przedsiębiorcy. W przypadku płatnika składek zgłaszającego do ubezpieczenia wypadkowego do 9 pracowników stopa procentowa wynosi 50% najwyższej stopy, czyli wspomniane 1,67%. Taka sama sytuacja obowiązuje w przypadku płatników składek niepodlegających wpisowi do rejestru REGON.

Składka wypadkowa dla prowadzących działalność i zatrudniających powyżej 10 osób obliczona zostaje jako iloczyn stopy procentowej składki na ubezpieczenie danej grupy działalności i wskaźnika korygującego dla tego płatnika. ZUS dokonuje tego obliczenia na podstawie uzupełnionych druków ZUS IWA. W przypadku płatników zwolnionych z obowiązku przedstawiania tych dokumentów, muszą oni samodzielnie ustalić stopę procentową składki, która będzie właściwa dla danej grupy działalności.