porównywarka ubezpieczeń zdrowotnych

„Obywatelom, niezależnie od ich sytuacji materialnej, władze publiczne zapewniają równy dostęp do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych” – stanowi art. 68 ustęp 2 Konstytucji RP. Praktyka wygląda jednak zupełnie inaczej – z ubiegłorocznych szacunków Ministerstwa Zdrowia wynika, że bez prawa do publicznej opieki medycznej pozostaje nawet 2,5 miliona Polaków. Są to przede wszystkim osoby zatrudnione na umowę o dzieło, pracujący na czarno i bezrobotni.

Jak ubezpieczyć się w NFZ? Lekarz także dla nieubezpieczonych?

Co więcej, nawet pół miliona nieubezpieczonych Polaków rocznie korzysta ze świadczeń NFZ. Świadczeń, za które, przynajmniej teoretycznie, muszą potem zapłacić z własnej kieszeni. Sprawę miała rozwiązywać nowelizacja przepisów o ochronie zdrowia, która od 1 stycznia 2017 gwarantuje bezpłatny dostęp do usług POZ (podstawowej opieki zdrowotnej) wszystkim, także nieubezpieczonym. Równocześnie, nadal działa system eWUŚ (Elektroniczna Weryfikacja Uprawnień Świadczeniobiorców), klasyfikujący pacjentów. W praktyce więc, osoby nieubezpieczone mogą otrzymywać świadczenia wyłącznie na podstawie deklaracji, że ubezpieczenie posiadają, a NFZ… nie będzie karał ich za poświadczenie nieprawdy, nie będzie też egzekwować opłat za świadczenia. Cała zmiana dotyczy jednak wyłącznie podstawowej opieki zdrowotnej, a więc całodobowej opieki w przychodniach i możliwości wykonywania badań diagnostycznych. Pobyty w szpitalach i korzystanie z lekarzy specjalistów nie są objęte tą nowelą.

Kogo obejmuje obowiązkowe ubezpieczenie NFZ?

Opłacanie składki na Narodowy Fundusz Zdrowia daje nam prawo do korzystania z usług placówek publicznej służby zdrowia – przychodni ogólnych i specjalistycznych, placówek diagnostycznych, szpitali, sanatoriów itp. Jednak do korzystania z usług publicznej służby zdrowia uprawnione są wyłącznie osoby regularnie opłacające składkę na NFZ lub takie, które zostały objęte polisą z innego powodu (np. uczą się, pobierają zasiłek lub korzystają z ubezpieczenia jednego z członków rodziny). W praktyce, z bezpłatnej i publicznej służby zdrowia mają prawo korzystać m.in.:

  • osoby zatrudnione w ramach umowy o pracę, umowy agencyjnej lub umowy zlecenia,
  • rolnicy i ich rodziny,
  • osoby prowadzące działalność gospodarczą,
  • emeryci i renciści,
  • uczniowie, studenci
  • dzieci do rozpoczęcia nauki w szkole
  • osoby pobierające świadczenia socjalne (urlop macierzyński, wychowawczy), przedemerytalne, osoby objęte ubezpieczeniem bezrobotnych
  • osoby duchowne
  • funkcjonariusze Policji, Straży Granicznej, BOR i innych służb

i wiele innych, sprecyzowanych grup.

Umowa o pracę i umowa zlecenie – składkę odprowadza pracodawca

Gdy jesteśmy zatrudnieni na podstawie umowy o pracę, składkę zdrowotną wynoszącą 9% naszych zarobków odprowadza w naszym imieniu pracodawca. Podobnie w przypadku umowy zlecenia – choć nie wszyscy o tym wiedzą, również ten rodzaj współpracy daje nam ubezpieczenie zdrowotne i uprawnia do korzystania ze świadczeń Narodowego Funduszu Zdrowia. Pracodawca opłacający nam NFZ to bez wątpienia opcja najwygodniejsza z możliwych – nie musimy pamiętać o składakach ani sami robić przelewów. Warto jednak trzymać rękę na pulsie i co jakiś czas kontrolować czy nasze składki rzeczywiście są odprowadzane, jak należy. Możemy to zrobić, przy pomocy systemu eWUŚ.

Praca bez etatu – brak prawa do NFZ

Gdy zdarzy się, że stracisz etat i nie możesz liczyć na umowę – zlecenie, tracisz też prawo do korzystania z placówek publicznej służby zdrowia. Co robić w takiej sytuacji? Jak odzyskać ubezpieczenie w NFZ? Jest na to kilka sposobów, o których poniżej.

Prywatna opieka medyczna to nie wszystko

Wiele osób pozbawionych polisy zdrowotnej sądzi, że do niczego nie jest ona im potrzebna, a sprawę rozwiąże prywatna polisa medyczna. To duży błąd! Rzeczywiście, wykupienie prywatnej polisy jest dziś proste jak nigdy dotąd – do programu, płacąc kilkadziesiąt złotych miesięcznie możemy przystąpić razem z członkiem naszej rodziny (np. mężem zatrudnionym w dużej korporacji, a nawet partnerem, bo prywatne towarzystwa medyczne pozwalają ubezpieczać nie tylko rodzinę). Warto jednak pamiętać, że prywatna opieka medyczna umożliwi nam dostęp do lekarzy specjalistów, ewentualnie także diagnostykę medyczną. Co jednak, gdy nagle trafimy do szpitala, złamiemy nogę na nartach lub weźmiemy udział w wypadku komunikacyjnym? Wtedy za wszystkie świadczenia szpitalne będziemy musieli zapłacić z własnej kieszeni. A mowa tu o niemałych sumach – za wycięcie wyrostka robaczkowego zapłacimy min. 4 tysiące złotych, prawie 5 tysięcy kosztuje pilna operacja po złamaniu nogi, a ratujący życie zabieg po zawale – nawet 20 tysięcy.

Brak etatu – jak ubezpieczyć się w NFZ prywatnie?

Fakt, że zostałeś pozbawiony etatu nie oznacza, że nie masz szans na korzystanie ze świadczeń NFZ. Jest kilka sposobów, by na nowo zostać objętym ubezpieczeniem. Po pierwsze, możesz zarejestrować własną działalność gospodarczą. Po drugie, możesz pozostać freelancerem i ubezpieczyć się w NFZ dobrowolnie. Po trzecie, w pewnych sytuacjach możesz skorzystać z polisy ubezpieczeniowej członka najbliższej rodziny. Swoim ubezpieczeniem może objąć Cię ubezpieczona żona lub mąż, a także rodzice i dziadkowie, pod warunkiem, że zamieszkujecie we wspólnym gospodarstwie domowym.

Dokładną informację o ubezpieczaniu członków rodziny znajdziesz w artykule „Ubezpieczenie zdrowotne dla członków rodziny”.

Własna działalność gospodarcza – ile kosztuje składka NFZ?

Wiele osób błędnie sądzi, że jedynym remedium na brak etatu jest zarejestrowanie własnej działalności gospodarczej. Ta opcja ma wiele zalet: pracujemy na własną markę, w elastycznych godzinach, nie mamy nad głową szefa. Ma też jedną podstawową wadę – spore koszty. Jako jednoosobowa firma musimy sami zatroszczyć się o opłacenie składki ZUS, która w 2016 roku wynosiła ponad 1100 złotych miesięcznie. W prawdzie osoby, które rejestrują swoją pierwszą działalność gospodarczą mogą liczyć na preferencyjny, tzw. mały ZUS, wynoszący ok. 460 złotych, jednak z opcji tej możemy korzystać tylko przez dwa pierwsze lata. Jednym ze składników tej kwoty jest właśnie ubezpieczenie zdrowotne, dające nam prawo do korzystania ze świadczeń NFZ. W Bez względu na to, czy jesteśmy początkującym, czy zaawansowanym przedsiębiorcą stawka tam wynosi obecnie prawie 300 złotych (288,95 to kwota na rok 2016, stawkę na rok bieżący mamy poznać w najbliższych dniach).

Dla osoby, która stawia pierwsze kroki w świecie biznesu i dopiero rozpoczyna budowanie siatki zleceniodawców, te koszty okazują się zwykle zbyt wysokie. I to właśnie owe koszty sprawiają, że często na miesiące i lata pozostaje nieubezpieczona.

Ubezpieczenie dobrowolne – ile to kosztuje?

Tymczasem wszyscy, którzy nie są objęci ubezpieczeniem zdrowotnym, mogą ubezpieczyć się sami, dobrowolnie. Ta opcja najbardziej zainteresuje osoby zatrudnione na umowę o dzieło, przebywające na urlopach bezpłatnych, utrzymujące się z najmu, ewentualnie bezrobotnych. Wraz z nabyciem prawa do ubezpieczenia mogą one bowiem do woli korzystać ze wszystkich placówek i usług finansowanych ze środków NFZ.

Ile kosztuje dobrowolne ubezpieczenie medyczne w NFZ? Miesięczna składka wynosi zawsze 9% przeciętnego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw razem z wypłatami z zysku. Informacja o wysokości średniego wynagrodzenia jest co kwartał podawana przez GUS. W październiku, listopadzie i grudniu 2016 składka wynosiła 382,88 złotych.

Jeśli decydujemy się na dobrowolne ubezpieczenie medyczne, a do tej pory nieregularnie odprowadzaliśmy składki, lub mieliśmy przerwę w ubezpieczeniu, musimy liczyć się z opłatą dodatkową, której wysokość jest zależna od tego, jak długo trwała przerwa:

  • od 3 miesięcy do roku – 20% dochodów przyjętych jako podstawa wymiaru składki.
  • powyżej roku do 2 lat – 50% dochodów przyjętych jako podstawa wymiaru składki.
  • powyżej 2 lat do 5 lat – 100% dochodów przyjętych jako podstawa wymiaru składki.
  • powyżej 5 lat do 10 lat – 150% dochodów przyjętych jako podstawa wymiaru składki.
  • powyżej 10 lat – 200% dochodów przyjętych jako podstawa wymiaru składki.

W szczególnych, uzasadnionych sytuacjach dyrektor właściwego nam oddziału NFZ może zwolnić nas z opłaty lub rozłożyć ją na korzystne raty. Wiele osób próbuje też obchodzić te opłaty, podpisując na miesiąc umowę zlecenie, od której odprowadzana jest składka, a potem decydując się na dobrowolne ubezpieczenie. Kara liczona jest bowiem od ostatniej przerwy w opłacaniu składek. Dobra wiadomość jest jednak taka, że składki na ubezpieczenie zdrowotne możemy odliczyć od podatku (dokładnie tak, jak robią to osoby zatrudnione na etat), spora część pieniędzy wróci więc do naszego portfela. Mówiąc precyzyjnie – w zeznaniu podatkowym możemy odliczyć aż 7,75% podstawy wymiaru składki (cała składka zdrowotna wynosi 9%). Pamiętajmy jednak, by zachować dowody opłacenia składki – mamy taki obowiązek.

Jak załatwić dobrowolne ubezpieczenie?

Wystarczy przyjść do swojego oddziału NFZ z wypełnionym wnioskiem (do pobrania stąd), dokumentem tożsamości oraz dokumentem potwierdzającym ostatni okres ubezpieczenia (ich dokładny wykaz znajdziesz tu). Po złożeniu wniosku i uregulowaniu ewentualnej opłaty, podpiszesz umowę. Następnie masz 7 dni na wizytę w ZUS i złożenie tam druku ZUS ZZA. Następnie, do 15. dnia każdego miesiąca masz obowiązek wpłacenia składki na konto ZUS, a także złożenia w placówce Zakładu deklaracji rozliczeniowej ZUS DRA. Jeśli zdecydujesz się rozwiązać umowę, także robisz to pisemnie, w placówce NFZ.

Pamiętaj, że zawierając umowę masz obowiązek zgłosić wszystkich członków Twojej rodziny, którzy nie są objęci polisą z innego tytułu. Nie poniesiesz za to żadnej dodatkowej opłaty.