Z dniem 1 stycznia 2019 roku nastąpiło przekształcenie użytkowania wieczystego we własność. Odbyło się to automatycznie, na mocy prawa, zgodnie z ustawą z 5 października 2018 roku. Teraz właścicielom przyjdzie jednak za to zapłacić i to niemało. Opłatę mogą oni uiszczać w ratach przez 20 lat lub też skorzystać z bonifikaty wynoszącej nawet 98 proc. Kto i na jakich warunkach może zaoszczędzić na przekształceniu użytkowania wieczystego w prawo własności?

Użytkowanie wieczyste: czym jest wieczyste użytkowanie gruntu?

Na początek kilka słów o użytkowaniu wieczystym. Czym tak naprawdę jest i co charakteryzuje użytkowanie wieczyste? Jeśli jesteś właścicielem mieszkania lub domu, który położony jest na gruncie oddanym Ci w użytkowanie wieczyste, oznacza to, że tak naprawdę jesteś właścicielem jedynie budynków postawionych na tym terenie. Właścicielem gruntu natomiast pozostaje Skarb Państwa, gmina, powiat czy województwo, albo jednostki samorządu terytorialnego. I to właśnie z tytułu użytkowania wieczystego, do 31 marca każdego roku musiałeś wnosić specjalne opłaty. Z początkiem roku 2019 zostaliśmy zbombardowani jednak informacjami, które głosiły koniec użytkowania wieczystego. I o ile w tej kwestii rzeczywiście nastąpił koniec (choć nie we wszystkich sytuacjach), o tyle zmiana ta nie wiąże się wcale z końcem corocznych opłat.

Grunt na własność: kogo dotyczy przekształcenie?

Informacje o końcu użytkowania wieczystego niektórych mogą wprowadzać w błąd. Owszem, koniec nastąpił, ale o nim mówić możemy jedynie w przypadku gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe. Przekształcenie użytkowania wieczystego we własność nastąpiło tylko i wyłącznie w przypadku:

  • budynków mieszkalnych jednorodzinnych,
  • budynków mieszkalnych wielorodzinnych, w których co najmniej połowę liczby lokali stanowią lokale mieszkalne,
  • wymienione wyżej budynki z budynkami gospodarczymi, garażami i innymi obiektami budowlanymi.

O końcu użytkowania wieczystego nie ma zatem mowy w przypadku gruntów, na których zbudowano nieruchomości komercyjne, takie jak biura, czy gruntów, które są wykorzystywane na cele publiczne, np. ogrody czy parki.

Opłata za użytkowanie wieczyste a koszty po przekształceniu

Tak jak wspominaliśmy, przekształcenie użytkowania wieczystego na własność dokonało się automatycznie. Tutaj pojawia się jednak pytanie: czy w związku z tą zmianą nowy właściciel gruntu powinien dopełnić jakichś formalności? Otóż jedyne co musi zrobić, to oczywiście za to zapłacić.

Zmieniły się jednak reguły płatności i od 1 stycznia 2019 roku dotychczasowa opłata roczna z tytułu użytkowania wieczystego została zastąpiona opłatą przekształceniową. Jej wysokość jest równa dotychczasowej opłacie rocznej z tytułu użytkowania wieczystego i wnoszona będzie przez 20 kolejnych lat.

Pamiętajmy jednak, że opłata ta, podobnie jak opłata za użytkowanie wieczyste może być waloryzowana, a to zazwyczaj będzie oznaczało jej wzrost. Nowi właściciele mogą jednak skorzystać z możliwości jednorazowej opłaty związanej z systemem bonifikat. A jak ten się prezentuje?

Maksymalne bonifikaty przy przekształceniu

Zasadniczo, wysokość bonifikaty przy jednorazowym przekształceniu wynosi 60 proc. Jej wysokość jest jednak uzależniona od obowiązku wniesienia jednorazowej opłaty za 20 lat. Decydujące znaczenie ma też moment jej uiszczenia, a wysokość wynosi odpowiednio:

  • 60 proc. w przypadku gdy opłata jednorazowa zostanie wniesiona w roku, w którym nastąpiło przekształcenie
  • 50 proc. w przypadku gdy opłata jednorazowa zostanie wniesiona w drugim roku po przekształceniu
  • 40 proc. w przypadku gdy opłata jednorazowa zostanie wniesiona w trzecim roku po przekształceniu
  • 30 proc. w przypadku gdy opłata jednorazowa zostanie wniesiona w czwartym roku po przekształceniu
  • 20 proc. w przypadku gdy opłata jednorazowa zostanie wniesiona w piątym roku po przekształceniu
  • 10 proc. w przypadku gdy opłata jednorazowa zostanie wniesiona w szóstym roku po przekształceniu.

Od tej reguły są jednak pewne wyjątki, a z nich chętnie skorzystały większe miasta. I tak na największe bonifikaty możemy liczyć w Warszawie, Gdańsku i Wrocławiu, gdzie wynoszą one kolejno: 98 proc., 95 proc. i 90 proc. Na 60 proc. bonifikaty mogą liczyć właściciele gruntów w Łodzi, Bydgoszczy czy Krakowie. Warunkiem skorzystania z bonifikaty jest brak zaległości w płatnościach z tytułu opłat rocznych za użytkowanie wieczyste, podatku od nieruchomości, opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego czy też z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Kupno mieszkania – formalności, zasady, przepisy, o tym pamiętaj!