Funkcje wadium wg Ustawy PZP z 2014 roku

Wadium to nieodzowny element prawny zamówień publicznych. Przedstawiona w art. 45 i art. 46 ustawy PZP z 2014 roku instytucja wadium pełni dwie istotne funkcje w procedurze udzielenia zamówienia publicznego, np przetargu lub aukcji:

  • ochroni zamawiającego, w przypadku gdy oferent nie podpisze umowy, wtedy wadium  jako zryczałtowana forma odszkodowania przepada na rzecz zamawiającego;
  • wprowadza kryterium casusu majątkowego ( nadaje wierzytelność majątkową) wobec wykonawców ubiegających się o wygranie zamówienia publicznego. 

Wadium przetargowe podlega zawsze zwrotowi z wyłączeniem sytuacji określonych w przepisach ustawy Prawo zamówień publicznych. Kaucję zamawiający może zatrzymać wyłącznie w przypadkach określonych w art. 46 ust. 4a i ust. 5 ustawy Prawo zamówień publicznych. Najczęściej zamawiający zatrzymuje wadium jeżeli oferent w odpowiedzi na wezwanie nie złoży dokumentów wymaganych z porozumienia umowy stron.

Zmiany w wypłacaniu wadium po nowelizacji Ustawy PZP z 22 czerwca 2017

Dotychczasowa interpretacja przesłanek zatrzymania wadium przez zamawiającego powodowała w praktyce duże rozbieżności. Stąd też 22 czerwca 2017 roku weszła do ustawy nowa uchwała Sądu Najwyższego, która dopuszcza wyjątki. Przykładem może być sytuacja gdzie np. wadium jest zatrzymane, pomimo doręczenia przez oferenta dokumentów wynikających z umowy, ale w ocenie zamawiającego nie potwierdzają on spełnienie wymagań przetargu z uwagi na nieprecyzyjność i niedokładność wykonawcy.

Poprawki do ustawy zostały wprowadzone, aby wykonawcy wykazali się należytą starannością przy formułowaniu odpowiedzi na wezwanie zamawiającego i dokładali wysiłków tak, aby w tym zakresie nie można było im zarzucić jakichkolwiek zaniedbań. Ponieważ bezsporne jest w orzecznictwie, że „zwrot wadium jest możliwy tylko wtedy, gdy ustalone zostanie, że wykonawcy nie można postawić zarzutu jakiegokolwiek zaniedbania przewidzianego w art. 46 ust. 4a p.z.p.”1