Kto ma prawo do renty rodzinnej?

Renta po ojcu lub matce przysługuje dzieciom, których rodzice pobierali świadczenia z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, to znaczy, mieli przyznane prawo do emerytury lub pobierali rentę, w wyniku całkowitej niezdolności do pracy zarobkowej (ewentualnie, gdy spełniali warunki wymagane do uzyskania jednego z tych świadczeń).

Prawo do renty rodzinnej przysługuje też wtedy, gdy zmarły pobierał zasiłek przedemerytalny, świadczenie przedemerytalne lub nauczycielskie świadczenie kompensacyjne.

Mówiąc wprost, renta rodzinna przysługuje osobom, które zmarły utrzymywał w stopniu całkowitym lub częściowym, a więc przede wszystkim jego dzieciom. Dzieci – według Ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych – mają prawo do pobierania renty po rodzicach w kilku przedziałach wiekowych:

  • Do 16. roku życia,
  • Do ukończenia nauki, ale nie dłużej niż do 25. roku życia (wyjątkiem jest sytuacja, w którym dziecko kończy 25 lat będąc na ostatnim roku studiów, wtedy pobiera rentę do końca studiów),
  • Bez względu na wiek, w przypadku całkowitej niezdolności dziecka do pracy.

Renta rodzinna przysługuje dzieciom własnym, przysposobionym oraz dzieciom drugiego współmałżonka. Prawo do renty mają też dzieci i wnuki, które przez osobę zmarłą zostały przyjęte na wychowanie albo trafiły pod jego/jej opiekę na mocy decyzji sądu. Renta nie przysługuje dzieciom przyjętym na wychowane w ramach rodziny zastępczej lub rodzinnego domu dziecka.

Ile wynosi renta rodzinna?

Wysokość renty rodzinnej jest ściśle uzależniona od wysokości świadczenia, jakie pobierał rodzic. Odpowiednie proporcje reguluje ustawa – jeśli osoba zmarła pozostawiła jedno dziecko z prawem do tego typu świadczenia, otrzyma ono 85% emerytury lub renty. Jeśli dzieci jest dwoje – kwota ta wzrasta do 90% (i jest dzielona na dwie równe części),  jeśli troje i więcej – do 95% (dzielona na tyle równych części, ile jest dzieci).

Renta rodzinna – jak załatwić formalności?

Wniosek o przyznanie renty można złożyć w wybranym oddziale Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, wypełniając druk ZUS Rp-2 lub ZUS Rp-2a. Dziecko, jeśli osiągnęło pełnoletniość, składa dokumenty osobiście, ewentualnie, w imieniu dziecka niepełnoletniego robi to rodzic lub opiekun. Renta przyznawana jest automatycznie, na mocy procedury uruchamianej po złożeniu wymienionych dokumentów.

Do wniosku należy dołączyć:

  • dokument potwierdzający datę urodzenia osoby, której ma być przyznana renta rodzinna,
  • zaświadczenie o stanie zdrowia, jeżeli przyznanie renty uzależnione jest od niezdolności do pracy,
  • zaświadczenie o uczęszczaniu do szkoły, w przypadku dziecka osoby zmarłej, które ukończyło 16 lat,
  • oświadczenia lub dokumenty potwierdzające, że dziecko zostało przyjęte na wychowanie i utrzymanie co najmniej na rok przed śmiercią (chyba że śmierć była następstwem wypadku) i że dziecko nie ma prawa do renty po rodzicach, a gdy rodzice żyją – nie mogą zapewnić mu utrzymania, ewentualnie, że zmarły był ich opiekunem ustanowionym przez sąd.

W przypadku dzieci uczących się, na początku każdego kolejnego szkolonego (lub akademickiego), do ZUSu należy dostarczyć zaświadczenie o byciu uczniem (studentem). Uczniowie szkół mają na to czas do końca września, studenci – do końca października.

Więcej informacji na temat renty rodzinnej z ZUS można znaleźć w tym dokumencie.

Mam rentę po ojcu. Ile mogę dorobić?

Czy pobierając rentę rodzinną można pracować? Tak, choć jeśli zarobimy zbyt dużo możemy stracić rentę. Raz na kwartał prezes Głównego Urzędu Statystycznego ogłasza wysokość przeciętnego wynagrodzenia obowiązującego w ostatnim kwartale (II kwartale 2018 r. była to kwota 4521,08 zł.). Jeśli dziecko chce dorobić do renty po ojcu lub matce, nie może zarobić więcej niż 70% przeciętnego wynagrodzenia, w przeciwnym razie renta zostanie zmniejszona. Jeśli zarobki będą mieściły się w przedziale między 70 a 120%, wysokość renty zostanie przez ZUS obniżona. Powyżej 120% dziecko straci prawo do renty.

Renta po rodzicu z KRUS

Renta po rodzicu rolniku jest przyznawana na dokładnie takich samych zasadach, jak renta z ZUS. Mogą z niej korzystać dzieci rodzica mającego prawo do emerytury lub renty rolniczej (lub spełniającego takie warunki). Prawo przysługuje dzieciom własnym, przysposobionym lub dzieciom drugiego współmałżonka do ukończenia 16. roku życia, do 25. roku życia w przypadku kontynuowania nauki bądź dożywotnio w wypadku całkowitej niezdolności do pracy.

Więcej informacji na temat renty rodzinnej z KRUS można znaleźć tutaj.