Jako poszkodowany (zatrudniony na umowę  o pracę czy też na zlecenie), w razie wypadku musisz zrobić kilka bardzo istotnych rzeczy:

1. Zgłoś wypadek pracodawcy lub zleceniodawcy

Zgłoszenia dokonujesz Ty, jako poszkodowany, jeśli stan zdrowia Ci na to pozwala. Musisz niezwłocznie zawiadomić swojego przełożonego lub odpowiednie osoby reprezentujące firmę, w której pracujesz.

Wypadek przy pracy rolniczej zgłasza się właściwej jednostce organizacyjnej Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (oddziałowi regionalnemu lub placówce KRUS). Zdarzenie zostaje uznane za wypadek na podstawie informacji z kilku źródeł: Twojego oświadczenia opisującego czas, miejsce i okoliczności zdarzenia, oświadczenia podmiotów badających okoliczności i przyczyny zdarzenia lub udzielających pierwszej pomocy oraz ustaleń komisji sporządzającej protokół powypadkowy. W sprawie wszelkich wątpliwości dotyczących wypadku i dalszego postępowania kontaktuj się ze specjalistą ds. BHP w firmie, w której pracujesz.

2. Dopilnuj sporządzenia protokołu powypadkowego

Na ogół wypełnia go pracodawca w momencie, gdy okoliczności i przyczyny zdarzenia zostały już ustalone. Ma na to maksymalnie 14 dni od daty zawiadomienia. Potrzebne mu będą do tego także Twoje wyjaśnienia. Protokół powinien być sporządzony w tylu egzemplarzach, ile potrzeba (najczęściej w trzech):

  • dla Ciebie lub uprawnionego członka Twojej rodziny,

  • dla pracdawcy lub zleceniodawcy, który ustalał okoliczności i przyczyny wypadku,

  • dla ZUSu, jeżeli zdarzenie zostało uznane za wypadek przy pracy.

Pamiętaj, że Ty, jako poszkodowany (albo uprawniony członek z Twojej rodziny), możesz zgłosić uwagi i zastrzeżenia do ustaleń zawartych w protokole. Powinien być w nim zapis Twoich wyjaśnień, zapis informacji uzyskanych od świadków wypadku oraz inne dokumenty zebrane w czasie ustalania okoliczności i przyczyn (dokumenty z oględzin miejsca wypadku, dowody niezbędne do ustalenia okoliczności, a także Twoje ewentualne uwagi i zastrzeżenia ).

W trakcie tych czynności ważne jest ustalenie, czy Twój wypadek można zakwalifikować jako wypadek przy pracy. Musi spełniać  4 warunki: zdarzenie nagłe, spowodowane przyczyną zewnętrzną, skutkiem jest uraz lub śmierć, wydarzył się w miejscu  pracy lub w drodze do niej. Sprawdź też, czy miałeś i w jakiej wysokości opłacane składki na ubezpieczenie wypadkowe. Jeśli to wszystko się zgadza przechodzimy dalej.

3. Zgłoś roszczenia

Pamiętaj, że Twoje uprawnienia nie są realizowane „z urzędu”. Innymi słowy nikt do Ciebie nie zapuka i nie poda Ci na tacy propozycji, byś łaskawie przyjął zasiłek, odszkodowanie albo rentę. Jest odwrotnie – sam musisz się o to ubiegać.

4. Złóż wniosek o świadczenie do ZUS lub do płatnika składek (pracodawcy)

Podstawą jest dokumentacja, która pozwoli ZUS-owi ustalić, czy okoliczności i przyczyny Twojego wypadku świadczą o tym, że faktycznie był to wypadek przy pracy. ZUS zwykle wymaga następujących dokumentów:

  • Wniosek z wyraźnym określeniem rodzaju świadczenia (np. jednorazowe odszkodowanie z tytułu stałego uszczerbku na zdrowiu). Wniosek musi zawierać dane identyfikacyjne płatnika składek, czyli pracodawcy (NIP, REGON), a jeśli płatnik nie posiada tych numerów – nr PESEL lub serię i numer dowodu osobistego albo paszportu; oraz dane ubezpieczonego czyli Twoje (PESEL, NIP), a jeśli nie dysponujesz tymi numerami, to serię i nr dowodu osobistego albo paszportu.

  • Protokół powypadkowy lub karta wypadku – z uwierzytelnionymi kopiami (lub oryginałami – do wglądu) wyjaśnień poszkodowanego i informacjami uzyskanymi od świadków zdarzenia.

  • Zaświadczenie o stanie zdrowia (N-9), wypełnione przez lekarza leczącego, zawierające informację, że leczenie i rehabilitacja zostały zakończone; w przypadku śmierci poszkodowanego – akt zgonu. Dodatkowo ZUS często żąda również:

  • Karty informacyjnej z udzielenia pierwszej pomocy – uwierzytelnionej kopii (lub oryginału – do wglądu).

  • Wyjaśnień, czy poszkodowany odbył ewentualne wymagane szkolenia z zakresu BHP.

  • Oświadczenie osoby, której jako poszkodowany zgłosiłeś wypadek – uwierzytelniona kopia (lub oryginał – do wglądu).

Jeśli mamy do czynienia z wypadkiem komunikacyjnym, ZUS często żąda również takich danych, jak: nr rejestracyjny pojazdu, personalia współuczestników wypadku, informacje o dochodzeniu prowadzonym przez policję i inne organy.

W piśmie, do ZUS wskazane jest też podanie: daty rozpoczęcia pracy, rodzaju umowy o pracę, a także informacji o odprowadzaniu składek na ubezpieczenie wypadkowe. ZUS może odmówić przyznania świadczenia, jeśli w dostarczonych dokumentach zamieszczone zostaną stwierdzenia bezpodstawne lub braki formalne, wymagające uzupełnienia. Ma wtedy obowiązek zwrócenia protokołu lub karty, żebyś mógł je uzupełnić.

5. Oczekuj na przyznanie świadczenia i bądź cierpliwy

Przejście przez całą tę “papierologię” na pierwszy rzut oka wydaje się bardzo skomplikowane, ale da się to zrobić przy odrobinie cierpliwości oraz – co ważne – dobrej woli ze strony pracodawcy lub zleceniodawcy. Warto przy tym podejść do sprawy raz a dobrze, by skrócić procedurę i czas oczekiwania na ewentualne świadczenia powypadkowe.