Kalkulator OC i AC - szybki i dokładny
do 76 ofert ubezpieczenia

Porównaj i oszczędź nawet 517 zł na OC
5 minut wypełniania formularza
pełne, wiarygodne porównanie nawet 76 ofert
możliwość zakupu online każdej oferty

  • Proama
  • Link4
  • PZU
  • Gothaer
  • AXA
  • Aviva
  • Benefia

Jadąc z pijanym kierowcą ryzykujesz utratę odszkodowania

Jadąc z pijanym kierowcą ryzykujesz utratę odszkodowania
mfind.pl

Okazuje się, że poszkodowany, który rażąco przyczynił się do wypadku, nie może liczyć na pobłażliwość ani ubezpieczyciela, ani UFG, ani nawet sądu.

Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny przeanalizował ponad 500 wyroków sądowych z udziałem nieubezpieczonych lub nieznanych sprawców, które zapadły w jednym roku (od października 2014 r. do października 2015 r.). W ponad jednej piątej tych spraw (21 proc.) Fundusz stwierdził, że osoby poszkodowane przyczyniły się do wypadków i postanowił o pomniejszeniu odszkodowania. Sądy utrzymały ten zarzut aż w 90 procentach przypadków.

Największym stopniem przyczynienia skutkuje zachowanie poszkodowanego pod wpływem alkoholu lub picie go wspólnie z kierowcą, a następnie jazda samochodem pomimo świadomości, że kierowca jest pijany.

Stopień przyczynienia się do wypadku
w zależności od rodzaju zachowania poszkodowanego
ZachowanieWysokość przyczynienia
do wypadku
(procent, o jaki odszkodowanie
zostaje zmniejszone)
wspólne picie alkoholu z kierowcą,
a następnie jazda z nim samochodem
30 - 70 proc.
znaczne przekroczenie prędkości
(2 x dopuszczalna)
10 - 50 proc.
brak zapiętych pasów30 - 50 proc.
nieprawidłowe zachowanie pieszego
(np. wtargnięcie na pasy
pod nadjeżdżający samochód)
15 - 80 proc.
nieprawidłowe zachowanie
nietrzeźwego pieszego na drodze
(np. spacer jezdnią mimo chodnika obok,
spanie na środku jezdni)
30 - 100 proc.

Dane: UFG na podstawie prawomocnych wyroków sądowych z okresu X.2014 – X.2015

Czym jest przyczynienie?

Nie każdy wypadek uprawnia osobę poszkodowaną do otrzymania całego odszkodowania. Dzieje się tak nawet w sytuacji, gdy poszkodowany nieprędko wyjdzie ze szpitala, a samochód nadaje się już tylko na złom. Warto więc dobrze orientować się, w jakich sytuacjach ubezpieczyciel lub UFG skutecznie obniży odszkodowanie.

Czytaj także: Przyczynienie się poszkodowanego do powstania szkody: kiedy ubezpieczyciel ma prawo zmniejszyć odszkodowanie z OC?

Zachowanie osoby poszkodowanej (a więc i kierowcy auta, pasażera, rowerzysty, czy pieszego), które prowadzi do powstania wypadku drogowego lub zwiększenia jego rozmiarów, nazywamy przyczynieniem. W efekcie należne tej osobie odszkodowanie jest pomniejszane o określoną wartość procentową. Warto pamiętać, zachowanie to może naruszać obowiązujące prawo, ale wcale nie musi.

„Chociaż nie ma przepisu wprost zakazującego wsiadania do samochodu z nietrzeźwym kierowcą czy wychodzenia na ulicę w stanie nietrzeźwym – to jednak, gdy zachowania te wpływają na powstanie i rozmiar szkody w wypadku drogowym – traktowane są jako przyczynienie się do ich zaistnienia” – wyjaśnia Iwona Kaja, radca prawny UFG.

Dla ubezpieczyciela ma znaczenie fakt, że jako pasażer wiedziałeś, że kierowca jest nietrzeźwy. Warto zdawać sobie z tego sprawę, że jeśli dojdzie do wypadku, to ubezpieczyciel obniży odszkodowanie trzeźwemu pasażerowi, który zdecydował się na podróż z pijanym kierowcą.

Jakie są skutki przyczynienia?

Aby zrozumieć, o co chodzi w instytucji przyczynienia, przede wszystkim należy odwołać się do kodeksu cywilnego, art. 362: Jeżeli poszkodowany przyczynił się do powstania lub zwiększenia szkody, obowiązek jej naprawienia ulega odpowiedniemu zmniejszeniu stosownie do okoliczności, a zwłaszcza do stopnia winy obu stron.

Możliwe są dwa przypadki:

1. poszkodowany przyczynił się do powstania szkody w ogóle (np. nadmierna prędkość; wymuszanie pierwszeństwa; jazda z pijanym kierowcą – skutkujące wypadkiem)

2. poszkodowany przyczynił się do zwiększenia rozmiarów szkody, która już powstała (np. brak zapiętych pasów)

Jak wyliczane jest przyczynienie?

Aby przyczynienie mogło wpłynąć na prawo do odszkodowania i jego wysokość, niezbędne jest ustalenie związku przyczynowego pomiędzy zachowaniem poszkodowanego a powstałą szkodą. Jeśli związek taki istnieje, to można obniżyć odszkodowanie, jeśli go nie ma, przyczynienie w ogóle się nie pojawia.

„Określenie wysokości przyczynienia nie jest łatwe, nie istnieją też tabele przyczynień, które by umożliwiały proste przeliczanie” – zauważa Agnieszka Świetlikowska, dyrektor Biura Likwidacji Szkód UFG. Przy ocenie brane są pod uwagę okoliczności zdarzenia, a w szczególności stan świadomości i możliwość oceny związku między własnym zachowaniem, a doznaną szkodą.

Zupełnie inaczej oceniany będzie stopień przyczynienia się po wtargnięciu pod nadjeżdżający samochód: dziecka, inaczej dorosłego, a jeszcze inaczej zataczającego się nietrzeźwego” – tłumaczy Świetlikowska.

Wysokość przyczynienia ustalana jest zatem na podstawie analizy praktyki orzeczniczej sądów. I mimo że uwzględnianie przyczynienia jest regułą w orzecznictwie sądowym, to sam temat pomniejszania przyznawanych kwot nierzadko wywołuje zaskoczenie u osób poszkodowanych. Warto jednak pamiętać, że w swoim wyroku z 26 lutego 2015 roku Sąd Najwyższy potwierdził, że po ustaleniu, iż poszkodowany przyczynił się do powstania wypadku (lub zwiększenia jego rozmiarów), w kolejnym kroku sąd musi to uwzględnić – zasądzając niższe odszkodowanie (sygn. akt: III CSK 187/14).

Jakie zachowania skutkują przyczynieniem?

Jak wynika z raportu Funduszu, najczęściej (40 proc. spraw z przyczynieniem) osoba poszkodowana otrzymuje niższe świadczenie dlatego że zdecydowała się na jazdę z nietrzeźwym kierowcą, nierzadko będąc po wspólnym piciu alkoholu z kierowcą.

Drugie miejsce w tej niechlubnej statystyce zajmują piesi, którzy nieprawidłowo zachowywali się na drodze, np. poruszali się niewłaściwą stroną jezdni, nie byli widoczni, wtargnęli na pasy itp.

Odrębną kategorię stanowią tu nietrzeźwi piesi, nierzadko leżący na jezdni – bywa nawet, że na jej środku. U rekordzistów, z którymi UFG miał do czynienia, pośmiertnie stężenie alkoholu we krwi wynosiło kolejno aż: 6,5 ‰, 8,5 ‰ i 11,3 ‰.

„Pasażer, wsiadając do samochodu z pijanym kierowcą, przyzwala na narażenie życia i zdrowia wszystkich użytkowników drogi, w tym i kierującego, i siebie samego. Musi też mieć świadomość, że jego krzywda w ewentualnym wypadku, nawet ta największa, nigdy w takiej sytuacji nie będzie w pełni zrekompensowana” – zaznacza Sława Cwalińska Weychert, wiceprezes UFG.

Czytaj także: UFG – w czym może Ci pomóc, a za co ukarać?

Czy przyczynienie odnosi się także do AC i NNW?

Na koniec warto dodać, że jako poszkodowany nie musisz udowadniać swojej niewinności. Obowiązek wykazania tego, że to Ty przyczyniłeś się do szkody, ciąży na ubezpieczycielu. Pamiętaj również, że przyczynienie z mocy prawa znajduje zastosowanie wyłącznie do obowiązkowych ubezpieczeń od odpowiedzialności cywilnej. W przypadku innych polis, które nie są obowiązkowe, czyli AC czy NNW, przyczynienie pojawi się tylko wtedy, gdy w zawartej umowie znajdzie się odpowiedni zapis na ten temat. W praktyce, niewielu ubezpieczycieli decyduje się na tzw. klauzulę przyczynienia w polisach innych niż OC.

Podsumowanie

  • Przyczynienie to takie zachowanie osoby poszkodowanej (a więc i kierowcy auta, pasażera, rowerzysty, czy pieszego), które prowadzi do powstania wypadku drogowego lub zwiększenia jego rozmiarów.
  • Największym stopniem przyczynienia skutkuje wspólne picie alkoholu z kierowcą, a następnie jazda z nim samochodem.
  • Również piesi, którzy nieprawidłowo zachowują się na drodze, szczególnie pod wpływem alkoholu, musza liczyć się z pomniejszeniem odszkodowania.
  • Aby przyczynienie mogło wpłynąć na prawo do odszkodowania i jego wysokość, niezbędne jest ustalenie związku przyczynowego pomiędzy zachowaniem poszkodowanego a powstałą szkodą.

Autor artykułu:

Studentka prawa na Uniwersytecie Warszawskim, absolwentka dziennikarstwa. Przygodę z pisaniem zaczynałam w portalu z dziennikarstwem obywatelskim Wiadomosci24.pl. Później publikowałam m.in. w "Rzeczpospolitej" i "Gazecie Prawnej". Wolny czas lubię spędzać na dwóch kółkach.

Zobacz także:

Dodaj komentarz

Bądź pierwszy!

avatar
wpDiscuz