Jeśli zmagasz się z niepełnosprawnością lub opiekujesz się osobą niepełnosprawną, możesz skorzystać z ulgi na samochód. Pamiętaj, że w 2021 roku rozliczasz PIT za 2020 rok i to tego właśnie okresu dotyczyć będą odliczenia od dochodu wydatków na cele rehabilitacyjne, w tym wydatki związane z używaniem samochodu osobowego.

Czym jest ulga rehabilitacyjna i jakie wydatki można odliczyć za 2020 r.?

Osoby niepełnosprawne i podatnicy, którzy opiekują się osobami niepełnosprawnymi, mogą skorzystać z ulgi rehabilitacyjnej. Czym jest ulga rehabilitacyjna? To ulga podatkowa uprawniająca do odliczenia od dochodu (nie od podatku) tych wydatków, które zostały poniesione na cele rehabilitacyjne lub związane są z ułatwianiem wykonywania czynności życiowych.

Prawo podatkowe rozróżnia dwa rodzaje wydatków na cele rehabilitacyjne i związane z wykonywaniem czynności życiowych:

  • wydatki nielimitowane – podatnik odlicza faktycznie poniesione wydatki i nie obowiązują go limity,
  • wydatki limitowane – podatnik odlicza faktycznie poniesione wydatki, ale ograniczeniem jest wskazany limit.

Do wydatków limitowanych należą koszty poniesione w związku z użytkowaniem samochodu osobowego. To tzw. ulga rehabilitacyjna na samochód (potocznie określana także jako ulga samochodowa dla osób niepełnosprawnych). Warto przy tym pamiętać, że do wydatków nielimitowanych zalicza się przystosowanie pojazdów mechanicznych do potrzeb osób niepełnosprawnych. Przykładem takiego przystosowania jest przerobienie bagażnika w taki sposób, aby mieścił się do niego wózek inwalidzki, a zatem, aby użytkowanie pojazdu przez osobę niepełnosprawną było możliwe.

Ulga rehabilitacyjna za 2020 – kto może z niej skorzystać i jakie warunki musi spełnić?

Każdy właściciel samochodu doskonale wie, że utrzymanie pojazdu sporo kosztuje. Poza paliwem i kosztami serwisu pozostaje jeszcze kwestia obowiązkowego ubezpieczenia. Ulga rehabilitacyjna z tytułu dojazdów samochodem pozwala odliczyć część wydatków poniesionych w związku z eksploatacją auta. W 2021 r. ulga rehabilitacyjna jest dostępna dla osoby, która:

  • ma status osoby niepełnosprawnej,
  • ma na utrzymaniu osobę niepełnosprawną, np. współmałżonka, dziecko (które nie ukończyło 16 lat), rodziców czy rodzeństwo – jeżeli dochody roczne uzyskane w 2020 roku przez osobę niepełnosprawną nie przekroczyły 14 400 zł (do dochodu nie zalicza się tutaj zasiłku pielęgnacyjnego, świadczenia uzupełniającego, kwoty dodatkowego rocznego świadczenia pieniężnego dla emerytów i rencistów oraz alimentów na rzecz dzieci małoletnich, dzieci bez względu na ich wiek, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek pielęgnacyjny lub rentę socjalną, dzieci dorosłych do ukończenia przez nie 25. roku życia, uczących się w szkołach).

Kwota określonego dochodu rocznego osoby niepełnosprawnej to dwunastokrotność kwoty renty socjalnej określonej w ustawie z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej, w wysokości obowiązującej w grudniu danego roku podatkowego (w grudniu 2020 r. renta socjalna wynosiła 1 200 zł miesięcznie, dlatego jej dwunastokrotność to 14 400 zł). W tym zakresie niemal corocznie wprowadzane są zmiany, dlatego warto śledzić aktualną wysokość wspomnianych kwot.

Dodatkowo, aby ulga rehabilitacyjna z tytułu używania samochodu mogła zostać zastosowana, niepełnosprawny czy osoba mająca na utrzymaniu osobę niepełnosprawną musi być właścicielem lub współwłaścicielem pojazdu. Inny tytuł prawny (np. umowa najmu) nie upoważnia podatnika do skorzystania z ulgi.

Aby używanie samochodu mogło zostać rozliczone w ramach ulgi rehabilitacyjnej, podatnik musi spełnić też następujące warunki:

  • uzyskiwać przychody opodatkowane skalą podatkową lub/i ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych,
  • ponosić wydatki na cele rehabilitacyjne, przy czym nie mogą one być finansowane np. z Narodowego Funduszu Zdrowia czy Zakładowego Funduszu Osób Niepełnosprawnych.

Podatnicy mogą dokonywać rozliczeń w zeznaniach rocznych: PIT-37, PIT-36 i PIT-28. Do właściwego PIT-u należy dołączyć załącznik PIT/O – to on jest właściwy do rozliczenia wydatków poniesionych w związku z korzystaniem z auta.

Odliczenie za samochód osoby niepełnosprawnej za rok podatkowy 2020

Odliczenie samochodu w ramach ulgi rehabilitacyjnej może zostać dokonane na dwa sposoby. W pierwszym przypadku odliczenia dokonujemy od dochodu podlegającego opodatkowaniu na zasadach ogólnych przy zastosowaniu skali podatkowej. W drugim przypadku odliczenia dokonujemy od przychodu podlegającemu opodatkowaniu ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych. Tak więc, jak widać, istotny jest tutaj dochód / przychód, a odliczenie nie jest dokonywane od kwoty podatku.

Ulga rehabilitacyjna na samochód – co i ile można odliczyć?

W ramach ulgi rehabilitacyjnej mogą zostać odliczone wszystkie ponoszone co miesiąc koszty związane z utrzymaniem pojazdu. Są to przede wszystkim: paliwo, przegląd i ubezpieczenie OC (które jest dla posiadaczy pojazdów obowiązkowe).

Korzystasz z ulgi rehabilitacyjnej na samochód? Sprawdź, czy nie przepłacasz za OC. Wybierając najtańsze OC, możesz zaoszczędzić nawet setki złotych rocznie! To oznacza, że od uzyskanego dochodu będziesz mógł odliczyć więcej wydatków za paliwo czy serwis auta.

W 2021 r. ulga rehabilitacyjna wynosi 2 280 zł (w tym zakresie, w stosunku do poprzedniego roku podatkowego nie zaszły żadne zmiany). Do limitu tej kwoty można odliczyć wszystkie wydatki poniesione w związku z korzystaniem z pojazdu.

Powyższy limit obowiązuje każdą osobę niepełnosprawną lub posiadającą na utrzymaniu osobę niepełnosprawną. Oznacza to, że każdy z małżonków będąc niepełnosprawnym, może skorzystać z odliczenia i będzie to kwota do 2 280 zł.

Dokumentowanie wydatków a ulga rehabilitacyjna w 2021 r.

Obowiązek dokumentowania wydatków nie dotyczy podatników chcących skorzystać z ulgi rehabilitacyjnej, aby odliczyć wydatki związane z użytkowaniem samochodu. Krajowa Administracja Skarbowa w opracowanych przez siebie materiałach dotyczących ulgi rehabilitacyjnej wskazuje jednak, że na żądanie organów podatkowych podatnik będzie musiał przedstawić dowody – dokumenty, na podstawie których wykonał odliczenie.

Przedstawienie dowodów jest niezbędne, aby urzędnicy mogli ustalić prawo podatnika do dokonania odliczeń. Z tego względu mimo wszystko warto zbierać rachunki (faktury) za zakupione paliwo i serwis samochodu, a także dokumenty potwierdzające wykup polisy i wydatki poniesione na ubezpieczenie OC.

Używanie samochodu a ulga rehabilitacyjna – o czym pamiętać?

Ulga rehabilitacyjna z tytułu używania samochodu jest przeznaczona dla osób niepełnosprawnych i osób posiadających na utrzymaniu osobę niepełnosprawną. Mimo że pojazd musi być własnością (lub współwłasnością) podatnika korzystającego z ulgi, to on sam nie musi posiadać prawa jazdy. Inaczej mówiąc, nie ma obowiązku użytkowania samochodu w roli kierowcy przez osobę niepełnosprawną.

Jeżeli osoba niepełnosprawna korzysta ze swojego pojazdu choćby po to, aby dojeżdżać na rehabilitację, ale pojazd prowadzi osoba trzecia (np. ktoś z jej rodziny), to fakt ten nie ma wpływu na możliwość skorzystania z ulgi rehabilitacyjnej na samochód.