Szkoda przy otwieraniu drzwi auta to jedna z najczęściej występujących szkód parkingowych. Do tej pory, jeśli winny jej był pasażer samochodu, ubezpieczyciele bardzo często odmawiali wypłaty odszkodowania z ubezpieczenia OC kierowcy. Dlaczego? W uzasadnieniu towarzystwa powoływały się na fakt, że uszkodzenie pojazdu wynika z wyłącznej winy pasażera, a ten powinien zachować szczególną ostrożność i upewnić się, że ma wystarczająco dużo miejsca do bezpiecznego opuszczenia samochodu.  Od końca 2018 roku sytuacja jednak nieco się zmieniła, ponieważ sporną kwestię szkody przy otwieraniu drzwi przez pasażera rozstrzygnął TSUE.

Szkoda parkingowa wyrządzona przez pasażera

Zatłoczony parking, pojedyncze miejsca postojowe, a pośród nich Ty lawirujący swoim autem. W końcu udaje Ci się zaparkować. Sukces… który jednak jest krótkotrwały. Wysiadający właśnie z sąsiedniego samochodu pasażer zagubił gdzieś ostrożność i z impetem uderzył w bok Twojego auta. Typowa szkoda parkingowa, która wydawałaby się podstawową przesłanką do wypłaty odszkodowania z OC kierowcy. Błąd! W świetle ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, odszkodowanie z polisy OC przysługuje jedynie wtedy, gdy sprawcą szkody jest kierowca lub też właściciel samochodu. W momencie, kiedy winę za szkodę ponosi pasażer auta, ubezpieczyciel bardzo często może odmówić wypłaty odszkodowania. Wówczas poszkodowanemu pozostaje jedynie uzyskanie odszkodowania z ubezpieczenia OC w życiu prywatnym pasażera… o ile takie oczywiście posiada.

Wina pasażera – odpowiedzialność kierowcy?

Tak było jednak do tej pory… W grudniu 2018 roku TSUE wydał wyrok, z którego wynika, że za uszkodzenie przez pasażera innego auta przy otwieraniu drzwi zapłaci ubezpieczyciel samochodu, z którego wysiadał pasażer. W tej sytuacji pozostaje bez znaczenia fakt, że pojazd stał na parkingu. Wpływu na decyzję dotyczącą odszkodowania nie ma też to, czy silnik pojazdu był uruchomiony czy też nie. Trybunał uznał, że stojący pojazd uczestniczący w zderzeniu, powinien być objęty pojęciem „ruchu pojazdów” w rozumieniu przepisów unijnych. Co to oznacza w rzeczywistości? Ruchem pojazdów nazywamy także otwieranie drzwi przez pasażera podczas postoju samochodu na parkingu – wynika z decyzji TSUE.

Szkoda przy otwieraniu drzwi przez pasażera

Wyrok TSUE ma jednak swoją genezę w konkretnym przypadku. Jest on odpowiedzią na sytuację, która miała miejsce na Łotwie. Na parkingu supermarketu pasażer stojącego auta uszkodził przy otwieraniu tylnych dni lewy bok sąsiedniego samochodu. Kierowcy spisali na miejscu oświadczenie, w którym potwierdzili, że szkodzie winny jest pasażer jednego z pojazdów. Poszkodowany zdecydował się na likwidację szkody ze swojej polisy AC. Jego ubezpieczyciel świadczenie wypłacił, po czym zwrócił się o zwrot kosztów do ubezpieczyciela, u którego ubezpieczenie OC miał właściciel auta, które wyrządziło szkodę. Ten wypłaty odmówił. Powód? Uznano, że w przypadku, kiedy do uszkodzenia dojdzie w momencie, gdy oba pojazdy są unieruchomione, skutki takiego zdarzenia nie podlegają ubezpieczeniu OC. I to właśnie w odpowiedzi na tę sytuację…

Problematyczna definicja „ruchu pojazdów” rozstrzygnięta

Litewski Sąd Najwyższy wystosował do TSUE pytanie dotyczące tego, w jaki sposób należy traktować szkody wyrządzone przez samochód pozostawiony na parkingu. Kwestią problematyczną okazało się jednak tłumaczenie dyrektywy na poszczególne języki – czy zakres pojęcia „ruch pojazdów” obejmuje także otwarcie drzwi pojazdu podczas postoju? Według polskiej wersji językowej, „ruch pojazdów” obejmuje także otwieranie drzwi przez pasażera podczas postoju na parkingu. Dla odmiany, według wersji angielskiej i niemieckiej, czynność ta rozumiana jest jako „korzystanie z pojazdu”, ale w wersji rumuńskiej jest to rozumiane jako „szkoda wyrządzona przez pojazdy”. Tymczasem Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł, że pojęcie to nie może oznaczać czego innego w poszczególnych krajach i postanowił ujednolicić definicję. Efekt? Decyzja –

„Czynność otwarcia drzwi pojazdu stanowi użytkowanie środka transportu zgodne z jego funkcją, ponieważ umożliwia w szczególności wsiadanie lub wysiadanie osób, które będą się przemieszczały, oraz załadunek i wyładunek przedmiotów, które będą przewożone tym pojazdem. Wniosku tego nie podważa okoliczność, że wypadek miał miejsce podczas postoju pojazdów będących przedmiotem sporu w postępowaniu głównym i że stały one wtedy na parkingu”.