Czy kierowca może palić za kółkiem?

Choć palenie staje się coraz mniej modne, wciąż jedna czwarta Polaków sięga po papierosy (19% codziennie, 6% okazjonalnie) – mówią statystyki Głównego Urzędu Statystycznego za 2015 rok. Tendencja jest spadkowa, również dzięki wprowadzaniu kolejnych ograniczeń dla palaczy. Jednym z nich jest zakaz palenia w miejscach publicznych oprócz specjalnie wyznaczonych miejsc.

Jeśli zdarza Ci się zapalić papierosa podczas prowadzenia auta, możesz nieświadomie łamać prawo. Wszystko zależy od sytuacji i rodzaju pojazdu. Zakaz dotyczący palenia tytoniu w samochodzie dotyczy tylko części z nich. W pierwszej kolejności ma tu zastosowanie Prawo o ruchu drogowym:

Art. 63 p. 5. Kierującemu pojazdem silnikowym, który przewozi osobę, zabrania się palenia tytoniu lub spożywania pokarmów w czasie jazdy. Nie dotyczy to kierującego samochodem ciężarowym, który przewozi osobę w kabinie kierowcy, i kierującego samochodem osobowym, z wyjątkiem taksówki.

Warto pamiętać, jaka jest definicja samochodu osobowego. Mówi się w niej o pojeździe samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą. Jeśli w aucie mieści się więcej osób, jest to już autobus i obowiązuje w nim zakaz palenia. W zwykłej osobówce zakaz palenia nie obowiązuje, chyba że jest to taksówka lub auto służbowe.

Czy zakaz palenia w samochodzie dotyczy e-papierosów?

Jeśli mamy wątpliwości, czy zakaz dotyczy również papierosów elektronicznych, należy zajrzeć do Ustawy o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych. Ze względu na popularyzację e-papierosów w Polsce została ona znowelizowana w 2016 roku:

Art. 5. 1. Zabrania się palenia wyrobów tytoniowych, w tym palenia nowatorskich wyrobów tytoniowych, i palenia papierosów elektronicznych (…)

4) w pomieszczeniach zakładów pracy (…);

7) w środkach pasażerskiego transportu publicznego oraz w obiektach służących obsłudze podróżnych (…);

11) w innych pomieszczeniach dostępnych do użytku publicznego.

I w tej właśnie ustawie mamy drugi ważny zakaz, dotyczący miejsca pracy. Co ważne, obejmuje on również samochody służbowe.

Palenie papierosów w samochodzie służbowym

Dopiero zestawienie obu wymienionych przepisów daje odpowiedź na pytanie, czy palenie w samochodzie służbowym jest zabronione. Podkreślmy: jest zabronione, w dodatku karane wysokim mandatem (patrz niżej).

Kiedy więc palenie w samochodzie osobowym jest dozwolone, a kiedy zabronione?

  • Kierowca auta osobowego może palić wyroby tytoniowe i papierosy elektroniczne, jeśli jedzie prywatnym autem.
  • Kierowca jadący autem służbowym nie może palić w nim papierosów. Powinien stosować się do wspomnianej Ustawy o ochronie zdrowia…, ponieważ samochód służbowy jest traktowany jak miejsce pracy.
  • Kierowca taksówki, którzy przewozi pasażera, nie może palic papierosów.

Czy za palenie w samochodzie jest mandat?

Za nieprzestrzeganie zakazu palenia zawartego w Prawie o ruchu drogowym grozi mandat 50 zł. Nie są do tego naliczane żadne punkty karne. Natomiast jeśli złamanie zakazu dotyczy samochodu służbowego, przewidywana kara to 500 zł.

Na końcu trzeba przywołać jeszcze jeden przepis: Art. 60, p. 1, pp. 1 Prawa o ruchu drogowym. Mówi on o odpowiedzialności kierowcy za osoby znajdujące się w samochodzie i poza nim:

Zabrania się: 1) używania pojazdu w sposób zagrażający bezpieczeństwu osoby znajdującej się w pojeździe lub poza nim;

Za nieprzestrzeganie tego przepisu grozi mandat 200 zł. Czy kierowca, który prowadzi auto i pali papierosa, jest większym zagrożeniem na drodze? Większość kierowców palaczy powie, że papieros w dłoni nie rozprasza ich za kółkiem, więc nie jest czynnikiem ryzyka. Podobnie jest z jedzeniem i piciem, które również jest dozwolone poza sytuacjami wymienionymi powyżej. Przypomnijmy jednak, że palenie, zarówno czynne, jak i bierne, przede wszystkim szkodzi zdrowiu. Niezależnie od obowiązującego prawa może po prostu warto je ograniczyć?