Nasz Czytelnik, pan Tomasz zadał nam takie pytanie: Jeżeli właściciel samochodu jest zameldowany tylko w Polsce a ja będę współwłaścicielem (jestem zameldowany tylko we Włoszech) i samochód (na włoskich tablicach) będzie w ciągu roku przez 6 miesięcy w Polsce a przez drugą połowę roku za granicą, to czy jest możliwość wykupienia OC w Polsce?

Auto na zagranicznych numerach ubezpieczysz w Polsce tylko krótkoterminowo

Zgodnie z koncepcją człowieka jako ‚homo oeconomicus’, każdy z nas szuka oszczędności. W przypadku Polaków mieszkających za granicą dotyczy to również obowiązkowego ubezpieczenia pojazdu. W Polsce co i rusz słychać narzekania kierowców na wysokie składki OC, które jeszcze wzrosną w nadchodzącym roku. Jednak prawdziwy szok czeka Polaka, który wyemigrował do wielkiej Brytanii, Francji, Niemiec czy Włoch, tam zarejestrował samochód i przyjdzie mu zapłacić składkę za tamtejsze OC, które jest o wiele droższe niż nasze.

Zgodnie z Ustawą o ubezpieczeniach obowiązkowych, UFG i PBUK z dnia 22 maja 2003 r. ubezpieczeniem OC muszą być objęte pojazdy zarejestrowane na terenie Polski. Ubezpieczenie takie zawierane jest na 12 miesięcy z opcją automatycznego przedłużenia na kolejny okres, jeśli żadna ze stron nie wypowie umowy. Jednak tym, co powinno zainteresować Czytelnika, który wysłał do nas zapytanie, jest art. 27 ww. ustawy. Przewiduje on możliwość ubezpieczenia pojazdu zarejestrowanego za granicą. Jest to jednak ubezpieczenie zawierane na okres krótszy niż 12 miesięcy i nazywane jest umową ubezpieczenia krótkoterminowego. Bardzo ważny jest fakt, że polisa taka nie będzie automatycznie przedłużała się na kolejny okres. Zatem po czasie, na który została zawarta, po prostu wygasa i nie ma możliwości jej przedłużenia.

Praktyka wskazuje, że polisę krótkoterminową na pojazd zarejestrowany za granicą zawrzeć można na 30 dni i tego okresu trzymają się ubezpieczyciele w Polsce. Termin ten nie jest przypadkowy. Ustawa Prawo o Ruchu Drogowym stanowi bowiem, że pojazd sprowadzony z zagranicy dopuszcza się do ruchu jeżeli odpowiada wymaganym warunkom technicznym i jest zaopatrzony w tablice rejestracyjne z numerem rejestracyjnym składającym się z liter alfabetu łacińskiego i cyfr arabskich (…), a kierujący pojazdem ma przy sobie dokument stwierdzający dokonanie rejestracji i jednocześnie Właściciel pojazdu (…) jest obowiązany zarejestrować pojazd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie 30 dni od dnia jego sprowadzenia.

W związku z tym, zgodnie z prawem nie ma możliwości wykupienia pełnej (a więc 12-miesięcznej) polisy OC dla aut zarejestrowanych za granicą. Taki samochód będziesz mógł ubezpieczyć jedynie krótkoterminowo i to dosłownie – polisa 30-dniowa, której koszt oscyluje w granicach 100 złotych, z zasady ma zapewnić spokój i bezpieczeństwo jedynie na czas dopełniania formalności związanych z przerejestrowaniem auta. Niestety zdarza się, że agenci ubezpieczeniowi nie widzą różnicy między samochodem zarejestrowanym w Polsce a zarejestrowanym za granicą i potrafią sprzedać OC dla pojazdu na ‚obcych blachach’. Może to skutkować problemami przy wypłacie ewentualnego odszkodowania z Twojej polisy dla poszkodowanego, jeśli będziesz sprawcą wypadku lub kolizji.

Odpowiedź na zapytanie Czytelnika nasuwa się więc sama. Nie ma znaczenia, przez jaki czas pojazd będzie użytkowany za granicą ani to, gdzie zameldowani są jego współwłaściciele. Liczy się miejsce zarejestrowania pojazdu. Jeżeli tym miejscem są Włochy i samochód ma tamtejsze tablice rejestracyjne, to nie ma możliwości ubezpieczenia go w ramach polskiego OC. Tutaj opcją nie będzie nawet krótkoterminowe ubezpieczenie na 30 dni, ponieważ auto nie został do Polski sprowadzone, a jedynie przez część roku porusza się po naszych drogach.

Rejestracja samochodu w Polsce szansą na tańsze OC?

Polak, który mieszka poza granicami kraju, teoretycznie mogże szukać oszczędności przez zarejestrowanie swojego auta w Polsce. Jednak niesie to ze sobą sporo problemów natury organizacyjnej. Po pierwsze, koniecznie należałoby dowiedzieć się, jak przepisy ruchu drogowego w danym kraju regulują kwestię poruszania się pojazdem na zagranicznych (w tym wypadku polskich) tablicach rejestracyjnych. Taki kierowca musiałby zatem sprawdzić, jakie dodatkowe dokumenty będą wymagane przy ewentualnej kontroli drogowej. Po drugie, do przejścia będzie cały proces rejestracyjny pojazdu w Polsce. Trzeba się będzie zatem liczyć z opłatą akcyzy, opłatami związanymi z badaniami technicznymi czy kosztami związanymi już stricte z postępowaniem administracyjnym w celu zarejestrowania: koszty nowych tablic rejestracyjnych, nowego dowodu rejestracyjnego czy 500-złotowa opłata recyklingowa (która od 1 stycznia 2016 r. zostanie zniesiona).

Oprócz tego trzeba będzie liczyć się z koniecznością udania się do urzędu skarbowego w celu uzyskania dokumentu potwierdzającego brak konieczności opłaty podatku od towaru i usług (VAT; jeśli pojazd sprowadzany jest z Unii Europejskiej). Ponadto, na przykładzie sytuacji Czytelnika, gdzie jest dwóch współwłaścicieli pojazdu, gdyby sprawy urzędowe załatwiał tylko ten, który zameldowany jest w Polsce, powinien uzyskać od drugiego pełnomocnictwo, aby móc dopełnić formalności.

Takie przerejestrowanie pojazdu wiąże się również z dużą liczbą dokumentów, które należy złożyć do wniosku o zarejestrowanie pojazdu na terytorium Polski. Ich wykaz znajdziesz m.in. na stronie internetowej wydziału komunikacji miejscowości, w której mieszkasz. Przykładowo, na stronie Urzędu Miasta Warszawy wykaz dokumentów dołączonych do wniosku znajduje się pod tym linkiem.

Może się zatem okazać, że przerejestrowanie pojazdu na terytorium Polski może nie być warte zachodu. Opłaty, które trzeba będzie ponieść w związku z rejestracją oraz dość czasochłonny proces raczej nie zostaną zrekompensowane przez niższą składkę OC. Fakt, iż pojazd ma dwóch właścicieli i istnieje możliwość jego zarejestrowania w drugim kraju właściwym dla miejsca zamieszkania/siedziby drugiego z właścicieli/posiadaczy pojazdu nie ma jednak wpływu na zastosowanie odstępstw od ogólnie obowiązujących przepisów prawa celnego i podatkowego w kraju, w którym pojazd ma być zarejestrowany – tłumaczy Mariusz Wichtowski, prezes zarządu Polskiego Biura Ubezpieczycieli Komunikacyjnych

Poza tym, takie rozwiązanie mogłoby mieć miejsce w niewielu przypadkach. Zgodnie z prawem Unii Europejskiej, jeśli emigrant na stałe przebywa w danym kraju UE (czyli jego pobyt to czas dłuższy niż 6 miesięcy) to pojazd powinien być zarejestrowany w kraju, w którym mieszka. Pojazd winien być zarejestrowany tam, gdzie miejsce zamieszkania lub siedzibę ma jego właściciel. Zasady rejestracji określa prawo właściwe dla kraju, w którym rejestracja ma miejsce i jest ono tym samym właściwe dla właściciela/posiadacza pojazdu. Zgodnie z zasadami prawa europejskiego ubezpieczenie pojazdu winno nastąpić w kraju jego rejestracji – wyjaśnia Mariusz Wichtowski, i dodaje: – Należy zwrócić uwagę na fakt, iż kwestia miejsca zarejestrowania pojazdu jest autonomiczną decyzją jego właściciela ze wszystkimi tego konsekwencjami, do których zaliczyć można również konieczność zawarcia ubezpieczenia pojazdu od OC w kraju, w którym pojazd został zarejestrowany.

Zatem jeśli nasz Czytelnik byłby jedynym właścicielem samochodu zarejestrowanego we Włoszech, to nie byłoby możliwości jego rejestracji w Polsce. Furtkę do takiej rejestracji pozostawia współwłaściciel żyjący i mieszkający na co dzień w Polsce, dzięki czemu po spełnieniu formalności pojazd mógłby zostać przerejestrowany.